Những chính sách về đất đai có hiệu lực từ tháng 01/2026 cần lưu ý

24/12/2025 | CÔNG CHỨNG MUA BÁN, TẶNG CHO

Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 254/2025/QH15 về cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai 2024 và các luật có liên quan sửa đổi, bổ sung. Nghị quyết có hiệu lực từ 01/01/2026 này được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thông suốt hơn trong quá trình thực thi, xử lý các tồn đọng, bất cập phát sinh trên thực tế. Hãy cùng Công chứng Gò Mây tìm hiểu những chính sách về đất đai cần lưu ý qua bài viết dưới, giúp người dân và doanh nghiệp kịp thời nắm bắt và chủ động thực hiện đúng quy định.

#1. Mở rộng trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Theo Nghị quyết số 254/2025/QH15, phạm vi các trường hợp Nhà nước được quyền thu hồi đất đã được mở rộng, trong đó có một số nội dung đáng chú ý như sau:

Nhà nước được thu hồi đất để phục vụ việc xây dựng cơ sở cai nghiện ma túy do lực lượng vũ trang quản lý;
Thu hồi đất nhằm triển khai các dự án trong khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế;
Đối với các dự án mà nhà đầu tư đã đạt được thỏa thuận với trên 75% diện tích đất và trên 75% số người sử dụng đất, nhưng vẫn không thể hoàn tất việc thỏa thuận với phần còn lại, thì Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sẽ xem xét quyết định thu hồi diện tích chưa thỏa thuận để giao đất hoặc cho thuê đất cho nhà đầu tư theo quy định.

#2. Cho phép thu hồi đất trước khi bố trí tái định cư trong một số trường hợp đặc biệt

Chính sách về đất đai theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 đã làm rõ cơ chế thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Theo đó, đối với các trường hợp đặc thù như dự án quan trọng quốc gia hoặc dự án đầu tư công mang tính cấp bách, Nhà nước có thể tiến hành thu hồi đất trước thời điểm bố trí tái định cư, với điều kiện đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định pháp luật hoặc được đa số người có đất bị thu hồi đồng ý.

Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng giao trách nhiệm cho UBND cấp tỉnh ban hành quy định cụ thể về việc tạm cư, bao gồm thời gian tạm cư và kinh phí hỗ trợ tạm cư áp dụng đối với các trường hợp thu hồi đất nêu trên, nhằm bảo đảm quyền và điều kiện sinh hoạt của người dân trong thời gian chờ bố trí tái định cư.

#3. Giá đất bồi thường và tái định cư

Giá đất dùng để tính bồi thường và bố trí tái định cư được áp dụng theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh do cơ quan có thẩm quyền ban hành, không cần chờ xác định giá đất cụ thể cho từng trường hợp.

Trường hợp mức bồi thường được xác định thấp hơn mức giá đất bình quân đã đạt được thông qua thỏa thuận, người có đất bị thu hồi sẽ được thanh toán khoản chênh lệch tương ứng. Khoản chi này do chủ đầu tư tạm ứng và được hạch toán vào tổng chi phí thực hiện dự án.

#4. Quy định mới về bảng giá đất

Một nội dung nổi bật trong chính sách về đất đai tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 là việc xác định và áp dụng bảng giá đất. Theo quy định, bảng giá đất sẽ trở thành căn cứ chủ yếu để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, mức bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, cũng như các khoản thuế, phí và xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến đất đai.

Theo đó, HĐND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định bảng giá đất và chính thức áp dụng từ ngày 01/01/2026. Trường hợp địa phương có đầy đủ dữ liệu số thì bảng giá có thể được xây dựng chi tiết đến từng thửa đất.

Bên cạnh đó, về hệ số điều chỉnh giá đất, UBND cấp tỉnh sẽ ban hành hằng năm và được quyền điều chỉnh trong năm khi cần thiết nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.

#5. Nghĩa vụ tài chính về đất đai

Nghị quyết đã làm rõ các quy định liên quan đến nghĩa vụ tài chính về đất đai. Theo đó, đối với các trường hợp được miễn tiền sử dụng đất hoặc tiền thuê đất thì không cần thực hiện thủ tục xác định giá đất.

Bên cạnh đó, khi chuyển mục đích sử dụng đất, nhất là đối với phần đất vườn, ao nằm trong cùng thửa đất ở, tiền sử dụng đất phải nộp sẽ được xác định theo các mức 30%, 50% hoặc 100% chênh lệch, căn cứ vào diện tích chuyển mục đích và hạn mức đất ở theo quy định.

#6. Đăng ký đất đai, tách thửa, cấp Giấy chứng nhận

Chính sách về đất đai mới đã đưa ra nhiều điểm nhằm khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn. Theo đó, pháp luật cho phép chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hằng năm khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Việc đăng ký thế chấp được thực hiện thông qua cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu đất đai, không còn yêu cầu ghi nhận trực tiếp trên Giấy chứng nhận.

Đồng thời, thủ tục tách thửa, hợp thửa được linh hoạt hơn khi không bắt buộc các thửa đất phải có cùng mục đích sử dụng và cũng không yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đối với phần diện tích đất làm lối đi.

#7. Các trường hợp giao, cho thuê đất không qua đấu giá

Theo chính sách về đất đai mới, trong một số trường hợp nhất định, Nhà nước thực hiện giao đất hoặc cho thuê đất mà không cần thông qua đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Các trường hợp này bao gồm: đất dùng để thanh toán cho dự án BT; dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi đất nhưng không sử dụng vốn nhà nước; và các dự án năng lượng, du lịch triển khai tại khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn nắm rõ những chính sách về đất đai cần lưu ý có hiệu lực từ tháng 01/2026. Mọi hỗ trợ liên quan đến tư vấn pháp luật hoặc các dịch vụ công chứng, chứng thực đảm bảo an toàn pháp lý, vui lòng liên hệ Văn phòng Công chứng Gò Mây!